Naar inhoud

Praktisch

Milieudienst

Markt 1
2330 Merksplas
tel. 014 63 94 35
fax 014 63 94 01
e-mail

Openingstijden

 Maandag - vrijdag: 8:30 -12:00
 Maandagavond: 18:00-20:00
 Woensdagmiddag: 13:00-16:00

Eikenprocessierupsen

Eikenprocessierupsen

De eikenprocessierups


De eikenprocessievlinder is een onschuldige zwarte nachtvlinder van enkele centimeters groot. Helaas zijn de rupsen iets minder onschuldig. Zij bezitten irriterende brandharen die ernstige jeukhinder en schade aan de ogen en luchtwegen kunnen veroorzaken. Niet enkel de rupsen, maar ook de verlaten nesten met oude vervellingshuiden kunnen hinder veroorzaken.


Bestrijding


Het gemeentebestuur doet er alles aan om de hinder ten gevolge van de eikenprocessierups tot een minimum te beperken.  In het verleden zetten we prioritair in op het wegbranden van nesten. Vanaf 2020 kiezen we voor een ruimere werkwijze waarbij we een aantal nieuwe technieken uittesten en gebruik maken van biologische bestrijding.

Onze focus ligt op openbaar domein en belangrijke verbindingsroutes.

Let op!  Bij grote hinder is het meer dan waarschijnlijk dat het gemeentebestuur niet in de mogelijkheid is om rupsen op privaat terrein te bestrijden!


Tips

  • Vermijd alle contact en maak ook kinderen hierop attent.
  • Draag kledij die hals, armen en benen bedekt wanneer je gras maait onder aangetaste eiken.
  • Vlak na de blootstelling kan je de huid ‘strippen’ met plakband om de brandhaartjes te verwijderen.
  • Daarna de huid en ogen goed spoelen met water.
  • Niet krabben of wrijven.
  • Was je kleding zeer grondig met water en zeep (lang wasprogramma op een zo hoog mogelijke temperatuur).
  • Bij lichte symptomen: geen behandeling nodig.
  • Bij hevige jeuk: raadpleeg je apotheker (anti-jeuk middelen).
  • Bij ernstige klachten: raadpleeg je huisarts.

 

Plan van aanpak

1. Natuurlijke bestrijding

Er werden reeds een 75-tal mezenkastjes opgehangen op plaatsen waar jaarlijks hinder is. De pimpelmees eet jonge rupsenlarven, terwijl koolmezen eikenprocessierupsen eten in alle stadia (larven, poppen en vlinders). De harige rupsen worden door de mezen ‘gepeld’ en over 8 à 14 kuikens verdeeld. In 2 weken tijd kan een mezenjong ongeveer 800 rupsen eten! Een instructie voor het maken van nestkastjes kan je terugvinden onderaan op deze pagina.

 

2. Bermbeheer

Een soortenrijke, natuurlijke leefomgeving helpt te voorkomen dat één soort  de overhand krijgt. Onderzoek wijst uit dat in een omgeving met een rijke variatie aan wilde planten en diersoorten, rupsen veel minder talrijk zijn dan op plekken waar een ‘monocultuur’ van eiken langs strak gemaaide wegbermen staan. 

Heel wat insecten blijken natuurlijke vijanden te zijn van de eikenprocessierups.  Parasieten zoals de sluipwesp en -vlieg leggen hun eitjes in de poppen van de eikenprocessievlinder, hun larven gebruiken deze vervolgens als voedsel.  Larven van gaasvliegen en zweefvliegen, lieveheersbeestjes en wantsen belagen de eitjes en allerjongste rupsen.

Ook mieren en spinnen vormen een bijdrage in de beheersing van de eikenprocessierupsen.

Door kleine aanpassingen in het bermbeheer kunnen we heel wat bereiken.

In sommige bermen wordt het maaitijdstip afgestemd op de bloei van planten.  Andere bermen worden gefaseerd gemaaid om de biodiversiteit te verhogen.

3. Mechanische bestrijding: branden en zuigen

Traditioneel branden we in Merksplas rupsennesten weg in de eiken.  We passen deze methode nu enigszins aan door eerst de nesten van de stam te verwijderen en ze pas nadien te verbranden.  Hierdoor verminderen we de nadelen en risico’s van deze techniek

De meeste aannemers passen een andere werkwijze toe, namelijk wegzuigen van rupsen en hun nesten. We kochten zelf een professionele stofzuiger aan en zijn benieuwd naar de resultaten.


4. Rupsenvallen - testfase

Op 5 proeflocaties worden rupsenvallen uitgetest. Met deze vallen trachten we rupsen af te vangen die vanuit de kruin naar beneden kruipen. Voor deze testfase werden rupsenvallen aangekocht én eigen vallen aangemaakt.

Aan de hand van onze ervaringen passen we de vallen aan waar nodig.

Op volgende locaties hangen de rupsenvallen:

  • Vooraan Boensbergdreef.
  • Lochtenberg.
  • Wandelpad Berkelaar - Zwart Goor.
  • Langstraat.
  • Kapelstraat tegen Steenweg op Rijkevorsel.

5. 'LIFE'-project

Enkele Belgische en Nederlandse provincies dienden een LIFE-project (Europese subsidie voor natuurbehoud en milieubescherming) in ter vermindering van chemische bestrijdingsmiddelen, waarbij men drie natuurlijke beheerstechnieken wil testen en wetenschappelijk wil opvolgen:

  • Aantrekken mezen als natuurlijke vijand.
  • Aaantrekken sluipwespen en –vliegen door aangepast bermbeheer.
  • Herintroduceren en zenderen grote poppenrover, een (uitgestorven) inheemse kever die zich voedt met poppen en rupsen.

Merksplas Kolonie werd geselecteerd voor deze drie technieken.


Hinder?

Hindermeldingen kan je voortaan ingeven via een e-loket. Dit e-loket kan je terugvinden via deze link.


Op deze manier zijn wij in staat om het grote aantal oproepen tijdens het rupsenseizoen

te verwerken in een overzichtslijst.  Dit overzicht gebruiken we voor het opmaken van de dagelijkse werklijsten van onze ploegen die zich bezighouden met de rupsenbestrijding.

Enkel indien je niet over internet beschikt kan je nog telefonisch meldingen doorgeven aan onze onthaalmedewerker - 014/63 94 00.


Wat kan je zelf doen?

  • Richt je tuin in op natuurlijke wijze of behoud verwilderde hoekjes.
  • Hang nestkasten op voor vogels of vleermuizen.
  • Onderaan de pagina vind je een handleiding voor het maken en ophangen van nestkastjes.
  • Koop een rupsenval aan of maak er zelf één.
  • Contacteer een externe aannemer. De gegevens van aannemers vind je onderaan op deze pagina.